Giới thiệu về tết nguyên đán? Những điều cần làm trong dịp tết cổ truyền

Tết Nguyên Đán hay ở Việt Nam còn được gọi ngắn gọn là Tết, hay Tết Cổ Truyền, Tết Cả, Tết Âm Lịch là dịp lễ được tổ chức vào ngày đầu tiên trong năm mới tính theo Âm Lịch của các quốc gia Đông Á để chào đón một năm mới lại đến. Trong bài viết này, hãy cùng blog hỗ trợ tết tìm hiểu một số thông tin giới thiệu về Tết Nguyên Đán với những phong tục truyền thống và các hoạt động đáng chú ý trong dịp Tết nhé!

TẾT NGUYÊN ĐÁN LÀ GÌ?

Tết Nguyên Đán hay Tết đối với nền văn hóa Á Đông nói chung và người Việt Nam nói riêng là lễ hội truyền thống lớn nhất trong năm được tổ chức vào dịp đầu năm Âm Lịch có ý nghĩa quan trọng nhất đối với mỗi người dân khu vực Đông Á.

Theo cách đọc âm Hán Việt, Tết hay còn gọi là “tiết”, Nguyên Đán theo gốc chữ Hán có nghĩa là buổi sáng sớm khởi đầu. vậy nên, nếu đọc đúng theo chứ Hán thì phải là “Tiết Nguyên Đán”, hay người Việt Nam còn gọi với cái tên là Tết Ta để tránh nhầm lẫn với Tết Dương Lịch (Tết Tây).Ngoài Việt Nam, có một số nước ở khu vực Đông Á hiện nay vẫn giữ phong tục đón Tết Nguyên Đán như Trung Quốc và Triều Tiên.

CÁC PHONG TỤC TRUYỀN THỐNG VÀO DỊP TẾT NGUYÊN ĐÁN

Ở Việt Nam, vào dịp Tết Nguyên Đán có rất nhiều những phong tục đa dạng theo từng vùng miền, nhưng đặc trưng chung trong những ngày Tết vẫn phải kể đến một số phong tục cổ truyền như:

Cúng Rằm Tháng Chạp

Vào ngày Rằm tháng Chạp (ngày 15 tháng 12 Âm lịch) trước Tết Nguyên Đán, ở Việt Nam mọi người sẽ tổ chức lễ cúng rằm của tháng cuối cùng trong năm, đánh dấu sự chuẩn bị kết thúc của một năm. Chính vì vậy, đây là ngày cúng rằm đặc biệt nhất trong năm đối với người Việt Nam, nên mọi công tác chuẩn bị đều được chuẩn bị rất chu đáo và cẩn thận.

Cúng Táo Quân

Vào trước Tết Nguyên Đán, ngày 23 tháng Chạp (tháng 12) Âm Lịch hàng năm, người Việt Nam quan niệm rằng đây là ngày Ông Táo hay còn gọi là Táo Quân sẽ cưỡi cá chép bay lên trời để tham dự buổi chầu cuối năm, bẩm báo với Ngọc Hoàng các sự việc lớn nhỏ đã xảy ra trong một năm của gia chủ. Đến đêm Giao thừa, thì Táo Quân sẽ quay trở lại hạ giới tiếp tục công việc trông coi bếp lửa, giúp giữ gìn hòa khí trong gia đình.

Cúng Tất Niên

Đây có thể được coi như một bữa tiệc mà các gia đình Việt Nam thường tổ chức vào ngày 29 Tháng Chạp (đối với năm thiếu) hoặc ngày 30 Tháng Chạp (đối với năm đủ) để cùng nhau quây quần bên nhau ghi nhận sự kết thúc của năm cũ và chào đón một năm mới bắt đầu.

Mua sắm và sửa sang đồ đạc trong gia đình

Khoảng 2 tuần trước Tết Nguyên Đán là thời gian các gia đình sắm sửa các món đồ mới để chuẩn bị đón năm mới như trang phục mới, đồ dùng trong gia đình, cây cảnh, hoa, thực phẩm, quà tặng,… Và những vật dụng đã quá cũ hoặc được coi là không cần thiết nữa thì sẽ được vứt bỏ để tránh xui xẻo, không may mắn cho gia chủ.
Đây cũng là thời gian các gia đình dọn dẹp nhà cửa, ban thờ bởi người Việt Nam quan niệm để đón một năm mới nhiều may mắn, “vạn sự như ý” thì trước tiên nhà cửa cần gọn gàng, sạch sẽ, tinh tươm. Việc dọn dẹp nhà cửa cũng là giúp xóa bỏ những phiền muội, gắn kết tình cảm các thành viên trong gia đình sau một năm dài đầy bộn bề.

Gói bánh Chưng

Mỗi khi Tết đến xuân về, thì không một người Việt Nam nào lại không háo hức chuẩn bị gói bánh Chưng. Bởi theo quan niệm của người Việt Nam, thấy Bánh Chưng xanh là thấy Tết, đây là món ăn không thể thiếu trong mâm cỗ truyền thống ngày Tết của Việt Nam, là lễ vật truyền thống để cúng gia tiên trong dịp Tết Nguyên Đán. Bánh Chưng cũng là biểu tượng cho truyền thống “uống nước nhớ nguồn” dân tộc Việt Nam, là món quà gợi nhớ về tuổi thơ háo hức canh nồi bánh Chưng ấm áp của bất cứ người con đất Việt nào, hay đơn giản là gợi nhớ về mâm cơm ấm cúng những ngày Tết.

Bày mâm ngũ quả

Vào những ngày Tết Nguyên Đán, trên bàn thờ gia tiên mỗi gia đình Việt Nam đều có sự xuất hiện của mâm ngũ quả. Bày mâm ngũ quả là nét văn hóa truyền thống đặc trưng của người Việt Nam trong dịp Tết để cầu mong một năm mới đủ đầy, may mắn, phú quý, bình an. Tùy theo phong tục của từng vùng miền mà mâm ngũ quả ở mỗi địa phương sẽ có cách trưng bày khác nhau, sử dụng các loại hoa quả đa dạng.

Thăm mộ ông bà tổ tiên

Từ ngày 23 đến 30 Tháng Chạp, các thành viên trong gia đình người Việt thường tụ họp với nhau để đi thăm, dọn dẹp mộ ông bà, tổ tiên và thắp hương, hoa quả để mời vong linh người đã khuất về ăn Tết cùng con cháu. Đây cũng là sự thể hiện văn hóa hướng về cội nguồn của người Việt Nam. Và thường sau 3 – 7 ngày Tết Nguyên Đán, các gia đình sẽ lại quay quần bên nhau làm mâm cỗ hóa vàng cúng tiễn ông bà tổ tiên quay về trời sau những ngày ăn Tết cùng con cháu.

Đón giao thừa

Vào 12h đêm Ba mươi Tết – thời điểm chuyển giao giữa năm cũ sang năm mới hay người Việt Nam gọi với cái tên thân thương là “Giao thừa” là khoảnh khắc đáng mong đợi nhất trong dịp Tết Nguyên Đán. Đây là khoảnh khắc đánh dấu sự giao hoa của đất trời, hòa quyện âm dương, con người gần gũi với thiên nhiên nhất. Vào thời khắc thiêng liêng này, các thành viên trong gia đình sẽ quây quần bên nhau đón chào năm mới với các hoạt động như xem bắn pháo hoa, xem ca múa nhạc, đi chùa hái lộc,…

CÁC HOẠT ĐỘNG DIỄN RA TRONG DỊP TẾT NGUYÊN ĐÁN

Vào 3 ngày Tết 

Theo quan niệm truyền thống của người Việt Nam, “ Mồng Một tết cha, Mồng Hai tết mẹ, Mồng Ba tết thầy”.
Vậy nên, vào Ngày đầu tiên trong năm mới tức Ngày Mồng Một Tháng Giêng, các gia đình sẽ chuẩn bị một mâm cỗ cúng gia tiên, mời người hợp tuổi với gia chủ tới xông đất và đi chúc sức khỏe và mừng tuổi các ông bố trong gia đình theo tục lệ “Mồng Một tết cha”. Sau đó, các ông bố sẽ lì xì cho các em nhỏ trong gia đình để lấy may và chúc con cháu ngoan ngoãn, học giỏi, bình an trong năm mới.
Sang ngày Mùng Hai Tháng Giêng, bắt đầu buổi sáng sẽ là lễ cúng gia tiên. Sau đó, các thành viên trong gia đình sẽ dành những lời chúc tốt đẹp nhất tới các bà mẹ theo truyền thống “Mồng Hai tết mẹ”.
Mồng Ba Tháng Giêng thường sẽ là ngày sau cùng của tục lệ cúng gia tiên trong ba ngày Tết, là này các học trò tề tựu đi chúc Tết thầy cô theo tục lệ “Mồng Ba tết thầy”. Và đa phần các gia đình Việt Nam sẽ chọn ngày này là ngày làm cỗ cúng hóa vàng.

Tục lệ Xông đất đầu năm

Sau khoảnh khắc giao thừa, bước sang năm mới, gia đình sẽ mời người hợp tuổi với gia chủ bước vào nhà cùng với những lời chúc may mắn thì đó là người xông đất. Mọi người thường sẽ chọn ra người hợp tuổi gia chủ, cuộc sống bình an, may mắn, gia đình êm ấm, sự nghiệp thành công, tính tình ôn hòa, vui vẻ để tới xông đất nhà mình với hy vọng sẽ mang đến nhiều may mắn cho gia đình trong năm mới.

Chọn giờ đẹp xuất hành

Vào ngày Mùng Một Tết, người Việt Nam quan niệm cần chọn giờ đẹp, hướng đẹp phù hợp với tuổi nhất để bước ra khỏi nhà với hy vọng gặp nhiều may mắn.

Đi chùa, hái lộc đầu xuân

Đây là hoạt động truyền thống không thể thiếu đối với người Việt Nam trong dịp Tết Nguyên Đán. Người Việt quan niệm rằng, đi lễ chùa xin lộc đầu năm không chỉ là để cầu may mắn, phúc lộc mà còn là cách để thể hiện lòng thành kính của mình đối với tổ tiên, đức Phật. Đây cũng là dịp rất nhiều người làm công đức tại nhiều ngôi chùa với ước mong làm việc phúc đức, hưởng an lành.

Tổng kết

Trên đây là bài viết của blog hỗ trợ Giới thiệu về Tết Nguyên Đán, về nguồn gốc, ý nghĩa cũng như các phong tục truyền thống của người Việt Nam trong dịp lễ đặc biệt này. Hy vọng rằng những thông tin hữu ích này sẽ giúp bạn hiểu hơn về ngày Tết cổ truyền của dân tộc, cũng như có thêm kiến thức để chuẩn bị cho ngày lễ này trở nên ý nghĩa và trọn vẹn hơn nhé!